İşçilik Alacaklarından Hangi Kesintiler Yapılır? – Av. Ulaş Çam

0

İşçilik alacakları olarak ifade edilen kıdem ve ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, kötüniyet tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve iş güvencesi tazminatı farklı hesaplama usullerine tabidir. Bu bağlamda gerek fesih sürecinde ve gerekse fesih sonrasındaki arabuluculuk süreci ile bu süreçte uzlaşmama olmaması durumunda yargılama sürecinde tarafların ne kadar ödeme yapılacağını bilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle aşağıda basitçe her bir alacak kaleminin nasıl hesaplandığı gösterilecektir:

Kıdem Tazminatı

Kıdem tazminatı, fesih tarihindeki giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yani çıplak ücret üzerine, parasal değer taşıyan sosyal yardımlar da eklenir. Ancak kıdem tazminatı, “Tavan uygulamasına” tabidir. Yani, her yılın Ocak ve Temmuz aylarında belirlenen kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Kıdem tazminatı tavanı yeni yılla birlikte 5.001,76 TL’ye yükseldi. Bu rakam, 1 Ocak-30 Haziran arasında geçerli olacak. Haziran ayından sonra kıdem tazminatının tavanı daha da artacak. Kıdem tazminatı, binde 7,59 oranında Damga vergisi kesintisine tabidir. Gelir vergisi ve SGK kesintisi yapılmaz.

İhbar Tazminatı

İhbar tazminatı, fesih tarihindeki giydirilmiş brüt ücret üzerinden kanundaki ihbar önelinin gün karşılığının bir günlük giydirilmiş brüt ücret ile çarpımı yoluyla hesaplanır. Yani, 6 aya kadar çalışan bir işçi 14 günlük, 6 ay ile 1,5 yıl arasında çalışan bir işçi 28 günlük, 1,5 yıl ile 3 yıl arasında çalışan bir işçi 42 günlük ve 3 yıldan fazla çalışan bir işçi ise 56 günlük ücreti tutarında ihbar tazminatına hak kazanacaktır. İhbar tazminatı, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. SGK kesintisi yapılmaz.

Kötüniyet Tazminatı
Kötüniyet tazminatı ise fesih tarihindeki giydirilmiş brüt ücret üzerinden kanundaki ihbar önelinin 3 katının gün karşılığının bir günlük giydirilmiş brüt ücret ile çarpımı yoluyla hesaplanır. Yani, kötüniyet tazminatı ihbar tazminatının 3 katıdır. Gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. SGK kesintisi yapılmaz.

Ücret Alacağı
İşçinin ücret alacağı, hak edildiği tarihteki ücrete göre brüt olarak hesaplanır. Gelir vergisi, damga vergisi ve %15’lik SGK kesintisine tabidir. Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda hakimin takdiri indirimine tabi değildir.

Fazla Çalışma Ücreti, Hafta Tatili Ücreti ve Ulusal B.Genel Tatil Ücreti Alacağı
Bu alacakların tamamı, hak edildiği tarihteki çıplak brüt ücrete göre hesaplanır. Gelir vergisi, damga vergisi ve %15’lik SGK kesintisine tabidir. Fazla çalışma ücreti saat esasıyla, tatil ücretleri gün esasıyla hesaplanır. Hakimin somut olaya göre takdiri indirim hakkı mevcuttur.

Yıllık İzin Ücreti
Yıllık izin ücreti ise fesih tarihindeki günlük çıplak brüt ücretin hak edilen izin günü karşılığıyla çarpımı suretiyle hesaplanır. Gelir vergisi, damga vergisi ve %15’lik SGK kesintisine tabidir. Mahkeme tarafından takdiri indirim yapılamaz.

İş Güvencesi Tazminatı
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1/1/2018 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 12. maddesine göre; iş güvencesi tazminatı dava tarihindeki ücreti esas alınarak parasal olarak belirlenecektir. Söz konusu bu tazminat, çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır. %15’lik SGK kesintisi yapılmaz. Gelir vergisi kesilmez. Damga vergisi kesilerek net sonuca ulaşılır.

Share.

Comments are closed.