gününde

Çeviri | Nutella çocuklar tarafından toplanan fındıklarla mı yapılıyor? (1) – Tim Whewell

0
Dünyadaki fındıkların yaklaşık dörtte üçü Türkiye’den geliyor ve en büyük alıcı Nutelle için çikolata ve fındık alımı yapan Ferrero. Ancak fındık, çoğunlukla düşük ücret karşılığında uzun saatler çalışan çocuklar da dahil olmak üzere göçmenler tarafından toplanıyor. Ferrero, ürünlerinin çocuk işçiliği ile üretilmediğinden emin olmak için ne yapıyor?

“’Fındık’ dediğimizde, ben, sefalet ve zor iş anlıyorum” diyor Mehmet Kelekci, 35 kg’lık taze toplanmış cevizleri sırtına çekerken.

Etrafında, bir Türk dağının tepesinde olan, Kürt kökenli bir göçmen işçi ailesi, fındık ağaçları arasında yavaşça hareket ediyor. Baba, başının üstündeki dalları sallamak için tahta bir kanca kullanıyor; eşi ve çocukları, toprağa gömülmüş soluk yeşil kabukların içindeki fındık kümelerini seçmek için bellerini büküyor veya çömeliyorlar.

İş günde yaklaşık 10 saat, çok dik yamaçlarda yapılan yorucu bir iş ve ayağınızın kayması çok olası.

Toplayıcılardan ikisi, Mustafa ve Muhammed yasa dışı çalışıyor. Türkiye’nin asgari çalışma yaşının oldukça altında, 12 ve 10 yaşları arasındalar.

Bu,  dünyanın fındık arzının %70’inin hasat edildiği Türkiye’nin Karadeniz kıyısı boyunca  ortaya çıkan tipik bir sahne.

Toplayıcıların çoğu, başta Kürt olmak üzere, Türkiye’nin güneyindeki ve doğusundaki yoksulluk çeken mevsimlik tarım işçileri.

Yerel otoriteler tarafından belirlenen resmi ücret oranı günde 95 lira (13 £; 16 $; 15 €). Saatlik olarak bakıldığında bu ücret, haftalık 40-45 saatlik çalışma için belirlenen resmi asgari  ücret olan 2020  liradan az.

Ancak bu aile daha da az alıyor- her biri günde en fazla 65 lira ve  dayıbaşına %10 komisyon ödedikten sonra muhtemelen de en az 50 lira alacak – onları getiren iş müteahhiti (dayıbaşı) onlara iş ve kalacak yer buluyor.

Meyve bahçesinin ortak sahibi Kazım Yaman, çocuk işçiliğine karşı olduğunu söylüyor. “Çocuklarını makineler gibi çalıştırıyorlar. Ne kadar çocuk, o kadar kar? ” diye düşünüyorlar.

Ancak, diğer çiftçilerin çoğunun kabul ettiğini ve çocuklara da  ödeme yapmaktan başka seçeneğinin olmadığını, çünkü ebeveynlerinin onları çalıştırmakta ısrar ettiğini söylüyor.

“Onları çalıştırmamaya çalışıyorum, ama sonra bıraktıklarını söylüyorlar” diyor. “Anneler ve babalar onların çalışmasını ve ödemelerini almalarını istiyor”

Ve ekliyor:Bu zincir kırılmalı.”

Ama nasıl? Türkiye, 400.000 civarında aile tarafından işletilen fındık bahçelerine sahip. Çoğu Kazım’ınki gibi küçük, sadece birkaç dönüm. Onun gibi birçok üretici fındıklarının nerede biteceğini bilmiyor.

Genellikle karmaşık tedarik zincirinin en sonunda, Nutella, Ferrero Rocher ve Kinder çikolataları üreten İtalyan bir aile şirketi olan Ferrero dahil, ünlü Türk ve uluslararası şekerleme markaları bulunmakta. Ferrero, tüm Türkiye mahsulünün yaklaşık üçte birini satın alıyor. Buna zorunda. Her yıl yaptığı Nutella miktarı Empire State Binası ile aynı, yaklaşık 365.000 ton ağırlığında.

Kaynak: https://www.bbc.com/news/stories-49741675

Share.

Comments are closed.